Salon kompetencji WYCHOWAWCZYCH

Dla nauczycieli edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej

 1
AGRESJA W GRUPIE PRZEDSZKOLNEJ

Dzieci z trudnościami emocjonalnymi w przedszkolu – przyczyny trudności, typologia zachowań agresywnych.
Objawy istotnych zaburzeń vs utrwalone zachowania niepożądane –
rozpoznawanie i sposoby niezwłocznego reagowania w obu przypadkach.
Działania profilaktyczne nauczyciela – jak mądrze ustawić granice.
Przyjazne techniki behawioralne w pracy z grupą przedszkolną.
Znaczenie interwencji – co robić, a czego unikać w sytuacji trudnej; procedura interwencyjna krok po kroku.
Zasoby nauczyciela – samoregulacja emocji, rezyliencja, myślenie zastępcze.
Zasady współpracy nauczycieli i specjalistów w budowaniu skutecznych oddziaływań wychowawczych w grupie.
Zabezpieczanie działań przedszkola (wzory dokumentów).
Wypracowanie warunków współpracy z rodzicami zgodnie z regulacjami prawnymi.

2
MODEL MOBILNEJ REKREACJI MUZYCZNEJ
DR MACIEJA KIERYŁA
W ŁAGODZENIU OBJAWÓW ADHD I ODD W PRZEDSZKOLU

Dziecko z ADHD i ODD w przedszkolu – kontekst psychologiczny i psychiatryczny.
Krótko o dr Macieju Kieryle, prekursorze metody MRM (Mobilnej Rekreacji Muzycznej).
Model MRM w teorii i praktyce – zdumiewające efekty w opanowaniu pobudzenia psychoruchowego
i redukowania napięć u dzieci. Metoda OZURA – scenariusze zajęć dla dzieci w wieku przedszkolnym.
Nuty na receptę – muzyka klasyczna i jej lecznicze zastosowanie w trakcie bieżącej pracy z dziećmi.

3
BAJKOTERAPIA W PRZEDSZKOLU –JAK ROZWIJAĆ KOMPETENCJE
EMOCJONALNO-SPOŁECZNE U MAŁYCH DZIECI

Rozwijanie kompetencji emocjonalno-społecznych dziecka na etapie przedszkolnym – ramy prawne zadania.
Obserwacje pedagogiczne – dla kogo bajki terapeutyczne? Narzędzia i dokumentowanie. Krótko o bajkoterapii.
Bajki terapeutyczne w praktyce – zdumiewające efekty w pracy z lękiem, złością, smutkiem u małego dziecka.
Scenariusze zajęć dla dzieci w wieku przedszkolnym; ćwiczenia w pisaniu i wykorzystaniu bajek
w trakcie bieżącej pracy z dziećmi.

4
PRACA Z DZIECKIEM AUTYSTYCZNYM W PRZEDSZKOLU I W KLASACH 1–3

Potrzeby uczniów z odmiennym wzorcem rozwoju (ASD).
Standardy wsparcia dziecka z autyzmem w przedszkolu, szkole, placówce oświatowej.
Planowanie pracy edukacyjno-terapeutycznej – „Żywy” IPET.
Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów z autyzmem – instruktaż.
Działania interwencyjne: algorytm objawy osiowe vs zachowania opozycyjne, model ABC –
schemat analizy zachowania, procedury wygaszania i wzmacniania zachowań.
Plan interwencji do wybranego trudnego zachowania, algorytm pracy z wybuchem agresji impulsywnej;
sprawdzona procedura interwencyjna krok po kroku.
Zasoby nauczyciela/wychowawcy – samoregulacja emocji, rezyliencja. Kontrakt z uczniem – profil behawioralny.
Akcja – Komunikacja – współpraca z rodziną ucznia oraz jej znaczenie dla efektywności
oddziaływań psychologiczno-pedagogicznych.

5
SKUTECZNE SPOSOBY UCZENIA DZIECKA SAMODYSCYPLINY

Zapobieganie niewłaściwym zachowaniom dzieci: niewłaściwe zachowania a normy rozwojowe,
wartości w pracy nauczyciela jako podstawa jego odziaływań, normy i zasady – ich rola i prawidłowe wyznaczanie,
praca z emocjami, pomocna pochwała i zachęta – ich rola i poprawne formułowanie.
Reagowanie w sytuacjach łamania granic przez dzieci.
Zachęcanie do współpracy – formułowanie efektywnych komunikatów. Idea konsekwencji zamiast kar.

6
JAK ZACHĘCIĆ DZIECI DO WSPÓŁPRACY
I WSPÓLNEGO ROZWIĄZYWANIA KONFLIKTÓW

Rola nauczyciela i rodzica w konfliktach rówieśniczych w przedszkolu
Przygotowanie dziecka do radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Najczęstsze błędy popełniane przez dorosłych.
Jak dzieci rozwiązują konflikty i radzą sobie z problemami. Źródła i rodzaje konfliktów między dziećmi.
Jakie motywy skłaniają dzieci do wszczynania konfliktów. Czy dzieci w wieku przedszkolnym są zdolne do współpracy?
Metody działania, gdy dziecko ma konflikt z rówieśnikami w przedszkolu. Metoda mikrokręgów naprawczych.
Kiedy gniew przechodzi w złość – dziecięce koła ratunkowe. Jak rozwiązywać konflikty w grupie?
Przykładowe gry i zabawy przeciwko agresji.

Dla wszystkich nauczycieli, wychowawców
i specjalistów szkolnych

1
SOS DLA RELACJI
Jak skutecznie zintegrować zespół klasowy po okresie zdalnego nauczania?

Team building – ciekawe pomysły na stworzenie zgranego, dobrze funkcjonującego zespołu.
Poznajmy się od nowa, czyli przełamujemy lody – proste zabawy integracyjne, które doskonale poprawią atmosferę w klasie.
Album wspomnień dla każdego ucznia odbiciem lustrzanym dla nauczyciela.
Moja bezpieczna baza. Jaka jest i jak powinna wyglądać?
Bonusowe przypominajki i zwalniacze z trudnych sytuacji – mój nastrój w roli głównej.
Kufer gier i zabaw na zintegrowanie zespołu klasowego: Sześć pytań o…, Wywiad z Bardzo Ważną Osobą, czyli Tobą,
Przełamywanie lodów, Integracyjne Bingo, Rzeczy – ciekawostki o mnie, Wehikuł Czasu, Kosmici wylądowali.
I na koniec, tzw. „wspomagajki” na każdą lekcję i dla każdego.

2
ORGANIZACJA I UDZIELANIE POMOCY PSYCHOLOGICZNO–PEDAGOGICZNEJ

Proces indywidualizacji i dostosowania wymagań edukacyjnych
w bieżącej pracy z uczniem ze SPE – obowiązujące podstawy prawne.
Procedura udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w pracy zdalnej.
Obserwacja pedagogiczna, badania i czynności diagnostyczne.
Zasady współpracy nauczycieli i specjalistów szkolnych w pracy zdalnej – zintegrowane działania.
Obszary i sposób dostosowania wymagań edukacyjnych w bieżącej pracy z uczniem – instruktaż.
Zabezpieczanie działań szkoły – indywidualna teczka badań i czynności uzupełniających,
protokoły i notatki służbowe, regulaminy, procedury.

3
INDYWIDUALIZACJA POMOCY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ

Metody i narzędzia diagnozowania potrzeb uczniów również uwarunkowanych pracą zdalną.
Proces indywidualizacji i dostosowania wymagań edukacyjnych w bieżącej pracy z uczniem
ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – znaczenie terminów, obowiązujące podstawy prawne.
Obszary i sposób dostosowania wymagań edukacyjnych w bieżącej pracy z uczniem – instruktaż.
Zasady współpracy nauczycieli i specjalistów szkolnych w pracy zdalnej – zintegrowane działania.
Pracownia specjalistów szkolnych – co może zrobić pedagog czy psycholog szkolny
świadcząc pracę pomocową – aspekt prawny i praktyczny.
Współpraca z poradnią psychologiczno-pedagogiczną w trzech krokach –
odróżnianie opinii od orzeczeń, wskazań od zaleceń. Wywiązywanie się z powinności.

4
JAK ROZMAWIAĆ Z ROSZCZENIOWYM RODZICEM?

Autorytet nauczyciela w relacjach z rodzicami – zagrożenia wizerunku.
Trudny rodzic roszczeniowy – podstawy diagnozy problemowej.
Wypracowanie warunków współpracy z rodzicami – przepisy prawa i praktyka.
Przykłady dobrych praktyk w kontakcie z rodzicami: minimalizowanie barier – techniki nawiązywania dobrego kontaktu:
jak dotrzeć do istoty problemu – narzędzia „aktywnego słuchania”; strategie asertywne.
Prowadzenie rozmów indywidualnych w różnych kontekstach sytuacji trudnych – ćwiczenia.
Zabezpieczanie działań własnych i szkoły – protokoły, notatki służbowe, wzór kontraktu.
Superwizja przypadków, panel dyskusyjny.

5
ZEBRANIA Z RODZICAMI
JAK BUDOWAĆ PRZESTRZEŃ DOBRYCH RELACJI?

Rola nauczyciela wychowawcy w zakresie przeprowadzania spotkań z rodzicami.
Sposoby tworzenia właściwej przestrzeni do zebrań. Jak poznać rodziców na pierwszym zebraniu.
Sposoby określania oczekiwań i możliwości.
Metody przełamywania barier komunikacyjnych i budowania zespołu.
Tematyka spotkań z rodzicami.
„Szwedzki stół” – baza pomysłów do praktycznego wykorzystania podczas zebrań z rodzicami

6
ROZPOZNANIE I PRACA Z UCZNIEM
Z OBNIŻONYM NASTROJEM I DEPRESJĄ

Niespecyficzne oznaki kryzysu – maski depresji.
Depresja – kontekst psychologiczny ucznia z depresją, zaburzenia współwystępujące.
Zasoby własne nauczyciela/wychowawcy w procesie wspierania ucznia; profilaktyka zagrożeń – czynniki chroniące.
Zasady komunikacji wspierającej – co mówić, a czego unikać, gdy zdarzy się nagła sytuacja.
Praktyczne propozycje wykorzystania elementów terapii skoncentrowanej
na rozwiązaniach (TSR) w warunkach szkoły/placówki.
Schemat rozmowy z uczniem, który zgłasza myśli samobójcze.
Strategia wczesnej interwencji kryzysowej; procedura interwencyjna krok po kroku.
Błędy w udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej na terenie szkoły/placówki, wobec ucznia w kryzysie.
Współpraca z rodzicami i podmiotami działającymi na rzecz dziecka i rodziny –
informacja o potrzebie przeprowadzenia badania, wzór karty interwencji, wsparcie telefoniczne.

7
DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE I INTERWENCYJNE
W PRACY Z UCZNIEM TRUDNYM

Czynniki ryzyka występowania trudności emocjonalnych u dzieci.
Podstawy diagnozy problemowej „ucznia trudnego”. Rodzaje interwencji – co robić, a czego unikać w sytuacji trudnej.
Wybrane techniki behawioralne w łagodzeniu objawów trudnego zachowania ucznia.
Elementy terapii realistycznej Williama Glassera w praktyce szkolnej.
Zarządzanie procesem grupowym – jak sobie radzić z niepozytywnym liderem.
Szkolny system bezpieczeństwa – zabezpieczanie działań własnych nauczyciela, szkolne procedury
reagowania w sytuacjach zagrożenia zdrowia i/lub życia dzieci.

8
DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE I INTERWENCYJNE W PRACY
Z UCZNIEM NIEPEŁNOSPRAWNYM INTELEKTUALNIE
I Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ SPRZĘŻONĄ

Potrzeby ucznia niepełnosprawnego intelektualnie a teoria frustracji/agresji.
Indywidualizacja w trakcie bieżącej pracy z uczniem – zabezpieczanie indywidualnych potrzeb ucznia, standardy wsparcia.
Procedury wygaszania i wzmacniania zachowań w podejściu behawioralnym.
Schemat analizy zachowania; plan interwencji krok po kroku. Rodzaje agresji.
Algorytm pracy z wybuchem agresji impulsywnej – co robić, a czego unikać, gdy zdarzy się nagła sytuacja.
Zasoby nauczyciela/wychowawcy/specjalisty – samoregulacja emocji, rezyliencja.
Praca zespołu nauczycieli i specjalistów – wspólna odpowiedzialność za jej efekty.
Wypracowanie warunków współpracy z rodzicami i ich znaczenie dla skuteczności oddziaływań edukacyjno-terapeutycznych.
Zabezpieczenie działań szkoły/placówki – protokoły, notatki służbowe, zapis działań.

9
JAK SKUTECZNIE ZARZĄDZAĆ TRUDNĄ KLASĄ?
POZYTYWNA DYSCYPLINA W PRAKTYCE

Pozytywna dyscyplina – zakres merytoryczny.
Nowe spojrzenie na nieodpowiednie zachowanie uczniów – cztery błędne cele wg Dreikursa.
Dlaczego kara jest nieskuteczna? Narzędzia pozytywnej dyscypliny w praktyce.
Partycypacja uczniów w klasie – doradztwo rówieśnicze. Pozytywne strategie zarządzania trudną klasą.
Zasady współpracy nauczycieli i wychowawcy w budowaniu pozytywnej dyscypliny w trudnej klasie.
Pozytywny plan wspomagania „trudnej klasy” – wzór.
Narzędzia pozytywnego komunikowania się z „trudnymi rodzicami” – profil oparty na relacji.

10
LEKCJE WYCHOWAWCZE Z POMYSŁEM

Rola szkoły i rolę wychowawcy w procesie wychowywania ucznia.
Zastosowanie różnych form pracy wspierających proces wychowawczy.
Metody i techniki do zespołu klasowego, dzięki którym uczniowie chętnie będą uczestniczyć w godzinie wychowawczej.
Doświadczenie edukacji zdalnej jako pomysł na poprowadzenie ciekawych zajęć wychowawczych.
”Sprawdzone gotowce”, czyli baza pomysłów do praktycznego wykorzystania podczas lekcji.

11
PRACA Z UCZNIEM ZE SPEKTRUM AUTYZMU

Kontekst psychologiczny dziecka autystycznego w klasie. Objawy zaburzeń, reakcje wyuczone w odpowiedzi na działania
osób w środowisku – podtrzymanie objawów lub odpowiedź na działania wspierające. Co może zrobić nauczyciel?
Umiejętności interwencyjne w sytuacji trudnej. Bieżąca praca z dzieckiem – „recepta” na zespół Aspergera. Co może zrobić
specjalista szkolny? Modelowanie zachowań pożądanych z wykorzystaniem elementów terapii dramą.
Zorganizowane formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej na terenie szkoły (zajęcia specjalistyczne).
Przykłady rozmowy warsztatowej z rodzicem dziecka autystycznego oraz rodzicami pozostałych dzieci w klasie.

12
JAK SOBIE RADZIĆ Z UCZNIEM Z ADHD,
ZABURZENIAMI OPOZYCYJNO-BUNTOWNICZYMI (ODD)
I ZABURZENIAMI ZACHOWANIA (CD)

Kontekst psychologiczny i psychiatryczny dziecka z ADHD, ODD, CD w klasie. Co może zrobić nauczyciel/specjalista szkolny?
Umiejętności interwencyjne w sytuacji trudnej – jak efektywnie prowadzić
interwencje humanistyczne, psychodynamiczne i behawioralne. Bieżąca praca z dzieckiem.
Zorganizowane formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej na terenie szkoły (zajęcia specjalistyczne).
Praktyczne propozycje wykorzystania elementów terapii Glassera i Metody Wspólnej Sprawy w warunkach szkolnych.
Szkolny system bezpieczeństwa – zabezpieczanie działań własnych nauczyciela.
Algorytm pracy z wybuchem agresji impulsywnej. Autorska, skuteczna procedura interwencyjna.
Przykłady rozmowy warsztatowej z rodzicem dziecka z ADHD, ODD, CD oraz rodzicami pozostałych dzieci w klasie.

13
AUTODESTRUKCYJNE ZACHOWANIA WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY

Geneza i funkcje zachowań autodestrukcyjnych, diagnoza suicydalna, zespół presuicydalny Ringela.
Gesty samobójcze, samobójstwa rozszerzone, ocena ryzyka, praktyczne wskazówki.
Czynniki zwiększonego ryzyka samobójstwa, sygnały ostrzegawcze (ćwiczenie praktycznych umiejętności).
Symptomy zachowań autodestrukcyjnych i zaburzeń towarzyszących – formy samookaleczeń, wpływ otoczenia, cechy
charakterystyczne, czynniki kulturowe. Interwencja wobec osoby zagrożonej samobójstwem.
Myśli a intencje – ocena ryzyka. Budowanie systemu pomocy i wsparcia.
Scenariusze rozmowy z uczniem dokonującym samouszkodzeń, po próbie samobójczej, dotkniętym zaburzeniami
odżywania oraz jego rodziną. Kontrakt współpracy – praktyczne ćwiczenia.

14
BEZPIECZEŃSTWO DZIECI I MŁODZIEŻY W INTERNECIE

Cyberprzemoc i ryzykowne zachowania w internecie – charakterystyka, geneza, skutki.
Zasady podejmowania interwencji prawnych w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa dziecka i nastolatka w Internecie.
Planowanie i przeprowadzanie skutecznych interwencji pedagogicznych – kryzysowych i psychoprofilaktycznych.

15
FONOHOLIZM U UCZNIÓW

Czym jest uzależnienie behawioralne? Podstawowe kryteria diagnostyczne.
Fonoholizm jako szczególna forma uzależnienia behawioralnego. Typologia. Objawy. Sygnały ostrzegawcze.
Strategie postępowania w sytuacji rozpoznania fonoholizmu. Gdzie szukać pomocy?
Formy redukowania konsekwencji choroby. Profilaktyka – strategie dla rodziców i szkoły.

16
JAK STWORZYĆ WARUNKI DO ROZWOJU I WSPÓŁPRACY
W ZRÓŻNICOWANEJ KULTUROWO I NARODOWO KLASIE?

Interkulturowość i wielokulturowość – czym są i czym się różnią?
Obserwowane zagrożenia i wyzwania z perspektywy szkoły i klasy, oraz rozwoju indywidualnego.
Co robią ludzie w nowych środowiskach? – modele akulturacji. Jak pracować w środowisku otwartym i różnym kulturowo?
Uczeń emigrant a uczeń reemigrant – co ich łączy a co jest różne? – analiza sytuacji
psychologicznej, społecznej i prawnej z perspektywy nauczyciela.
Co jest ważne? – dobre praktyki i rozwiązania pracy z uczniami opracowane na podstawie
działań szkół międzynarodowych i międzykulturowych w Polsce i za granicą.

17
INFORMACJA ZWROTNA
JAKO NARZĘDZIE DO MOTYWOWANIA UCZNIÓW

Jak komunikować postępy w nauce uczniowi i jego rodzicom?
Powody, dla których warto stosować informację zwrotną, również w kształceniu zdalnym.
Elementy konstruktywnej informacji zwrotnej i jej formy.
Informacja zwrotna a ocena sumująca. Rola IZ w zwiększaniu zaangażowania i budowaniu indywidualnej relacji z uczniem.

18
PRACA Z UCZNIEM – SPRAWCĄ AGRESJI

Bezpieczeństwo w szkole – podstawa prawna. Szkolny system bezpieczeństwa – profilaktyka zachowań agresywnych.
Procedura bezpiecznych relacji nauczyciel – uczeń. Przyczyny agresywnych zachowań uczniów, rodzaje agresji.
Sprawca – ofiara – świadek agresji; schematy wejścia w rolę.
Skuteczne metody i techniki pracy z uczniem: sprawcą agresji, ofiarą, świadkiem zdarzenia.
Szkolne procedury reagowania w sytuacjach trudnych wychowawczo –
działania doraźne i długofalowe, schematy postępowania, rodzaje interwencji.
Algorytm pracy z wybuchem agresji impulsywnej/czy i kiedy wzywać karetkę Pogotowia Ratunkowego.
Połączone siły – współpraca nauczycieli i specjalistów w realizowaniu procedur interwencyjnych, zabezpieczanie działań.